Quản lý điện năng tiêu thụ từ hộ gia đình đến nhà máy sản xuất lớn

Quản lý điện năng tiêu thụ giúp tiết kiệm chi phí, giảm lãng phí, bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn sử dụng điện, đặc biệt trong bối cảnh giá điện tăng và thời tiết cực đoan như nắng nóng những năm gần đây. Các giải pháp trong phần sau tập trung vào tối ưu sử dụng điện năng tại nhà máy sản xuất, trung tâm lớn và cả hộ gia đình.

1. Tại sao quản lý điện năng tiêu thụ ngày càng trở nên cần thiết?

Quản lý điện năng trong bối cảnh hiện nay ngày càng trở nên quan trọng. Nhất là đối với các hộ gia đình muốn theo dõi lên kế hoạch giảm chi phí tiền điện. Các tòa nhà, trung tâm, doanh nghiệp sản xuất lớn cần theo dõi điện năng để tối ưu hoá sử dụng năng lượng, đảm bảo hiệu suất, giảm lãng phí, điều khiển từ xa, hay cảnh báo để tăng cường an toàn và giảm thiểu sự cố.

2. Giải pháp quản lý điện năng tiêu thụ cho cá nhân, hộ gia đình & cơ sở kinh doanh nhỏ

2.1 Theo dõi chỉ số và hóa đơn điện truyền thống/trực tuyến

Một cách đơn giản, bạn có thể tra cứu chỉ số tiêu thụ điện hàng ngày theo các cách sau:

• Qua website của Tổng Công ty Điện lực (http://cskh.cpc.vn, https://www.evnhcmc.vn/). 
• Qua ứng dụng EVNCPC CSKH trên điện thoại thông minh.

Việc ứng dụng các tiện ích này giúp hộ gia đình có thể nắm bắt được lượng tiêu thụ điện của mình, điều chỉnh thói quen sinh hoạt để tránh “ngỡ ngàng” khi nhận hóa đơn.

2.2 Bộ giám sát tiêu thụ điện năng thông minh 1 pha

Bộ giám sát tiêu thụ điện năng thông minh 1 pha là thiết bị hoặc hệ thống sử dụng công nghệ IoT (Internet of Things) để theo dõi, đo lường và quản lý mức tiêu thụ điện năng trong các hệ thống điện 1 pha (thường dùng cho cá nhân, hộ gia đình hoặc cơ sở kinh doanh nhỏ). 

Thiết bị này cung cấp dữ liệu thời gian thực về lượng điện tiêu thụ, giúp người dùng tối ưu hóa sử dụng năng lượng, tiết kiệm chi phí và phát hiện bất thường như rò rỉ điện.

Giải pháp này hoạt động bằng cách sử dụng: 

• Cảm biến đo lường: Đo các thông số như điện áp, dòng điện, công suất (kW), và tổng lượng điện tiêu thụ (kWh).
• Mô-đun kết nối: Kết nối WiFi/Bluetooth để gửi dữ liệu đến ứng dụng di động hoặc nền tảng đám mây.
• Phần mềm/ứng dụng: Dữ liệu được truyền qua internet đến ứng dụng, nơi người dùng có thể xem chi tiết tiêu thụ theo thời gian thực, so sánh theo ngày/tháng, và nhận gợi ý tiết kiệm điện.

Bộ giám sát phù hợp với hộ gia đình bận rộn hoặc cơ sở kinh doanh nhỏ, có thể giúp giảm hóa đơn điện 10-20%. Một số giải pháp như công tơ điện thông minh 1 pha do EVN cung cấp, tích hợp đo lường và báo cáo qua ứng dụng EVN. Lưu ý cần đảm bảo thiết bị đạt tiêu chuẩn, tuân thủ pháp luật hiện hành về an toàn hệ thống điện tại Việt Nam.

3. Hệ thống giám sát và quản lý điện năng tiêu thụ chuyên sâu cho Doanh nghiệp & Tòa nhà

3.1 Đối tượng ứng dụng

Đối tượng quan trọng cần ứng dụng giải pháp có thể kể đến như: 

• Doanh nghiệp, trung tâm lớn như ký túc xá, chung cư, khách sạn, cần quản lý điện năng theo từng phòng, từng hộ. 
• Nhà máy sản xuất: Giám sát điện năng tại từng cụm máy, dây chuyền. 
• Các cơ sở công nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn và các đơn vị khác…

3.2 Cấu trúc và thành phần chính của hệ thống

1. Công tơ điện tử/Đồng hồ đo điện năng có truyền thông: Thu thập dữ liệu tiêu thụ tại các điểm khác nhau (ví dụ: Klemsan, Selec, Schneider, Siemens). Hỗ trợ các giao thức phổ biến (Modbus RTU RS485, Modbus TCP/IP, Profinet). 
2. Bộ chuyển đổi tín hiệu: Chuyển đổi dữ liệu từ đồng hồ về trung tâm (ví dụ: RS485 sang TCP/IP hoặc USB). 
3. Server hệ thống quản lý điện năng tiêu thụ cho cơ sở lớn: Xử lý dữ liệu thu thập, chạy phần mềm quản lý:

• Phần mềm hiển thị số liệu và đồ thị thời gian thực (U, I, Cosφ, P, Q)
• Cảnh báo (quá tải, mất pha, cos phi lớn) bằng đèn còi tại chỗ, SMS, email
• Xuất báo cáo thống kê dữ liệu ra file Excel
• Phân tích chất lượng điện lưới, dự báo tuổi thọ máy móc, tính toán tiền điện. 
• Cho phép quản lý và giám sát từ xa qua internet bằng smartphone, tablet, laptop. 

3.3 Lợi ích và hiệu quả vượt trội của hệ thống quản lý điện năng SEEACT-PMS

SEEACT-PMS là một giải pháp quản lý điện năng cho các cơ sở công nghiệp lớn, do DACO – đơn vị có 16 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tự động hóa cung cấp. DACO là đơn vị uy tín đã hợp tác với Bộ Công Thương và Samsung Việt Nam trong dự án phát triển nhà máy thông minh tại khu vực miền Trung 2023.

Sơ đồ hệ thống:

Những lợi ích mà hệ thống SEEACT-PMS mang lại khi doanh nghiệp triển khai:

• Cân bằng hiệu suất và tiết kiệm điện năng: Các thiết bị trong nhà máy sản xuất cần được tối ưu lượng điện năng tiêu thụ để giảm lãng phí, chi phí cho doanh nghiệp đồng thời được đảm bảo cung cấp lượng điện lớn cần thiết duy trì hiệu quả sản xuất. 
• Bảo vệ an toàn cho các thiết bị: Các thiết bị như bộ biến tần đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì môi trường sản xuất đạt chuẩn. Giám sát hoạt động của các thiết bị này để tránh hỏng hóc đột ngột là điều vô cùng quan trọng.
• Tự động hóa và chính xác tuyệt đối: Thay thế ghi chép thủ công, giảm sai sót, dữ liệu liên tục 24/7. 
• Kiểm soát toàn diện: Giám sát tập trung, kiểm soát tần số, điện áp, dòng điện, công suất phản kháng một cách trực quan và ra quyết định kịp thời.
• Cảnh báo kịp thời: Xử lý sự cố điện năng nhanh chóng, bảo vệ máy móc, giảm thiểu rủi ro. Điều khiển can thiệp – khả năng đóng ngắt thiết bị từ xa qua phần mềm.
• Phân tích và tối ưu hóa: Xác định hiệu quả các giải pháp tiết kiệm điện, đưa ra phương án điều chỉnh, chủ động bảo trì bảo dưỡng, giảm thời gian dừng máy. 
• Đối chứng hóa đơn: So sánh số liệu tiêu thụ thực tế với hóa đơn từ nhà cung cấp điện.

4. Giải pháp tiết kiệm điện năng tiêu thụ

4.1 Đối với hộ gia đình, cơ sở kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ

Cẩm nang tiết kiệm điện của Bộ Công Thương ra mắt năm 2025 là tài liệu hữu ích cho bất kỳ hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ nào. Cẩm nang hướng dẫn các hộ gia đình cách lắp đặt, bảo vệ an toàn khi trời mưa bão, ngập nước, cách sử dụng tiết kiệm điện.

Đối với các cơ quan, doanh nghiệp nhỏ, việc hướng dẫn điều chỉnh ánh sáng nơi làm việc, cài đặt nhiệt độ hay sử dụng các vật liệu, trang thiết bị tiết kiệm năng lượng cũng là một vấn đề vô cùng quan trọng được cẩm nang đề cập.

4.2 Đối với trung tâm và nhà máy sản xuất lớn

Quản lý điện năng cho ký túc xá, trung tâm lớn (như trung tâm thương mại), chung cư và nhà máy lớn giúp giảm chi phí vận hành, tối ưu hóa tiêu thụ, đảm bảo an ninh năng lượng và tuân thủ các quy định quốc gia như Chỉ thị 20/CT-TTg về tiết kiệm điện giai đoạn 2023-2025 và các năm tiếp theo. 

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới tăng trưởng xanh và giảm phát thải carbon, các giải pháp tập trung vào hệ thống quản lý năng lượng (EMS/BEMS), năng lượng tái tạo và công nghệ IoT, ngoài tiết kiệm điện năng, giảm tổn thất dưới 6% còn được sự hỗ trợ và ủng hộ từ chính phủ.

Các giải pháp cơ bản áp dụng rộng rãi bao gồm:

• Hệ thống quản lý năng lượng thông minh (EMS/BEMS): Giám sát thời gian thực qua IoT, phân tích dữ liệu để tối ưu hóa tiêu thụ, tích hợp ISO 50001 để quản lý năng lượng hiệu quả.
• Năng lượng tái tạo: Lắp đặt điện mặt trời mái nhà, điện gió hoặc hệ thống đun nước nóng mặt trời để giảm phụ thuộc lưới điện quốc gia.
• Tiết kiệm và an toàn: Áp dụng thiết bị hiệu suất cao, kiểm toán năng lượng định kỳ, giảm phụ tải giờ cao điểm và xây dựng kế hoạch cắt giảm khi thiếu điện.
• Công nghệ hỗ trợ: Sử dụng phần mềm như PME (Power Monitoring Expert) cho phân tích chất lượng điện và PSE (Power SCADA Expert) cho giám sát hệ thống cao áp.
• Thay thế thiết bị cũ, sử dụng biến tần, tận dụng nhiệt thải…

Tóm lại, có thể thấy, mỗi hộ gia đình, doanh nghiệp hay cơ sở sản xuất lớn cần lựa chọn giải pháp quản lý điện năng phù hợp với nhu cầu và quy mô sử dụng của mình. Hãy chủ động theo dõi, điều chỉnh để hướng tới mục tiêu tiết kiệm và sử dụng năng lượng hiệu quả, bền vững.

Mọi thông tin về đơn vị cung cấp giải pháp quản lý điện năng tiêu thụ cho tòa nhà, trung tâm, nhà máy sản xuất lớn xin liên hệ đến:

Công Ty TNHH DACO – Nhà Cung Cấp Giải pháp Quản Lý Sản Xuất, Thiết Bị Tự Động Hóa Và Dịch Vụ Kỹ Thuật Công Nghiệp

• Địa chỉ: Số 146, Đường Cầu Bươu, Xã Tân Triều, Huyện Thanh Trì, Thành Phố Hà Nội
• Hotline: 0904 675 995
• Email: kinhdoanh@dacovn.com
• Website: www.daco.vn