ISO 45001 2018 không đơn thuần là một bộ quy tắc, mà là một hệ thống quản lý tiên tiến giúp các doanh nghiệp thiết lập môi trường làm việc an toàn, lành mạnh và hiệu quả. Việc áp dụng tiêu chuẩn này giúp các tổ chức chủ động kiểm soát các rủi ro liên quan đến sức khỏe và an toàn, từ đó giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và tăng cường sự an tâm cho người lao động
ISO 45001 2018 là gì? Giải mã Tiêu chuẩn An toàn Sức khỏe Nghề nghiệp Quốc tế
Định nghĩa chi tiết ISO 45001:2018
ISO 45001 2018 là một tiêu chuẩn quốc tế quy định các yêu cầu đối với hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp (OH&S). Tiêu chuẩn này được ban hành chính thức vào ngày 12 tháng 03 năm 2018 bởi Ủy ban Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO). Mục tiêu chính của ISO 45001 là hỗ trợ các tổ chức trong việc cung cấp một nơi làm việc an toàn và lành mạnh, nhằm ngăn ngừa tử vong, thương tích liên quan đến nghề nghiệp và các bệnh tật phát sinh từ môi trường làm việc.
Tiêu chuẩn ISO 45001 áp dụng phương pháp tiếp cận dựa trên chu trình Plan-Do-Check-Act (PDCA) để quản lý rủi ro và cải thiện hiệu suất OH&S một cách có hệ thống. Các yếu tố cốt lõi bao gồm cam kết của lãnh đạo, sự tham gia của người lao động, nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro, tuân thủ pháp luật, lập kế hoạch ứng phó khẩn cấp, điều tra sự cố và cải tiến liên tục.
>>>Có thể bạn muốn biết: PDCA là gì? Chu trình PDCA 4 bước & Cách áp dụng hiệu quả
Sự ra đời và thay thế OHSAS 18001
ISO 45001 2018 được phát triển dựa trên nền tảng của OHSAS 18001:2007, một tiêu chuẩn quản lý OH&S được chấp nhận rộng rãi trước đó. ISO 45001 chính thức thay thế OHSAS 18001, cung cấp một tiêu chuẩn quốc tế duy nhất và hài hòa.
Các doanh nghiệp đã được chứng nhận theo OHSAS 18001 có thời gian chuyển đổi sang ISO 45001, với OHSAS 18001 chính thức hết hiệu lực vào tháng 03 năm 2021. Sự thay đổi này nhằm mang lại một cấu trúc quản lý OH&S hiện đại hơn, tích hợp tốt hơn với các tiêu chuẩn hệ thống quản lý ISO khác.
Ai cần và có thể áp dụng tiêu chuẩn ISO 45001:2018?
Đối tượng áp dụng
Tiêu chuẩn ISO 45001 2018 được thiết kế để áp dụng cho bất kỳ tổ chức nào, không phụ thuộc vào quy mô, loại hình hoặc tính chất hoạt động. Điều này bao gồm:
- Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs)
- Các tập đoàn đa quốc gia
- Các tổ chức phi lợi nhuận
- Các tổ chức từ thiện, đào tạo
- Các cơ quan chính phủ
Miễn là tổ chức có người lao động hoặc các bên liên quan có thể bị ảnh hưởng bởi các hoạt động của tổ chức, việc áp dụng hệ thống quản lý OH&S theo ISO 45001 đều mang lại lợi ích. Tiêu chuẩn này có thể được sử dụng bởi các tổ chức có mức độ rủi ro thấp cũng như các tổ chức lớn, phức tạp với mức độ rủi ro cao trong các ngành nghề như xây dựng, sản xuất, khai thác mỏ, dầu khí, nông nghiệp, v.v.
Cách tiếp cận dựa trên rủi ro của ISO 45001
ISO 45001 yêu cầu các tổ chức phải giải quyết và kiểm soát các rủi ro OH&S thông qua một cách tiếp cận dựa trên rủi ro đối với hệ thống quản lý. Phương pháp này đảm bảo:
- Hệ thống quản lý OH&S có hiệu lực
- Hệ thống được cải tiến liên tục để thích ứng với “bối cảnh” và các thay đổi của tổ chức
Cách tiếp cận này khuyến khích việc tích hợp các yêu cầu của tiêu chuẩn vào các quy trình quản lý tổng thể của tổ chức, tương tự như cách các tổ chức quản lý các rủi ro kinh doanh khác.
Lợi ích khi triển khai ISO 45001:2018 cho doanh nghiệp
Việc triển khai ISO 45001 2018 mang lại nhiều lợi ích vượt trội, giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn xây dựng một nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.
1. Cải thiện hiệu suất OH&S một cách có hệ thống
ISO 45001:2018 cung cấp một khung sườn logic, cho phép doanh nghiệp:
- Thiết lập và thực thi chính sách: Đề ra các mục tiêu rõ ràng về an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.
- Quản lý rủi ro: Nhận diện, đánh giá và kiểm soát các mối nguy, rủi ro liên quan đến hoạt động của tổ chức.
- Kiểm soát vận hành: Xây dựng các quy trình nhằm giảm thiểu tác động tiềm ẩn của rủi ro OH&S.
- Nâng cao nhận thức: Tăng cường sự hiểu biết của toàn bộ nhân viên về các mối nguy và rủi ro.
- Đánh giá và cải tiến: Thường xuyên đo lường kết quả hoạt động để tìm ra cơ hội cải tiến.
- Thúc đẩy sự tham gia: Tăng cường vai trò chủ động của người lao động trong các vấn đề an toàn.
2. Lợi ích trực tiếp và chiến lược khác
Bên cạnh việc cải thiện hiệu suất OH&S, việc áp dụng tiêu chuẩn này còn mang lại các lợi ích thiết thực:
- Tuân thủ pháp luật về an toàn và sức khỏe lao động (OH&S): Giúp doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định pháp luật, từ đó giảm thiểu rủi ro bị xử phạt và các chi phí liên quan
- Giảm chi phí: Hạn chế các sự cố, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, từ đó giảm chi phí bảo hiểm, chi phí y tế và gián đoạn sản xuất.
- Nâng cao danh tiếng: Được công nhận theo tiêu chuẩn quốc tế, giúp xây dựng hình ảnh uy tín, đáng tin cậy và tạo lợi thế cạnh tranh.
- Giữ chân nhân viên: Một môi trường làm việc an toàn, lành mạnh giúp tăng tinh thần, sự gắn bó và giảm tỷ lệ biến động nhân sự.
- Tăng khả năng phục hồi: Xây dựng các quy trình ứng phó khẩn cấp hiệu quả, giúp tổ chức sẵn sàng đối phó với các tình huống bất ngờ.
ISO 45001:2018 có liên quan đến các tiêu chuẩn ISO khác như thế nào?
ISO 45001 2018 được thiết kế với cấu trúc tương thích (High-Level Structure – HLS) với các tiêu chuẩn hệ thống quản lý ISO khác, điển hình là ISO 9001:2015 (Hệ thống quản lý chất lượng) và ISO 14001:2015 (Hệ thống quản lý môi trường).
Trong quá trình xây dựng, ISO 45001 cũng tham khảo nội dung của các tiêu chuẩn quốc tế khác như OHSAS 18001, “Hướng dẫn ILO – OSH” của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), và các công ước liên quan. Sự tương đông này giúp các tổ chức:
- Dễ dàng tích hợp các hệ thống quản lý (IMS) vào một khung tổng thể
- Đơn giản hóa quá trình chuyển đổi từ các hệ thống quản lý OH&S hiện có
- Tiết kiệm nguồn lực và tối ưu hóa các quy trình quản lý chung
>>>Xem thêm:
- ISO 9001 2015 là gì? Lợi ích & quy trình áp dụng chi tiết
- ISO 14001:2015 & quy trình chứng nhận chi tiết
Chứng nhận ISO 45001:2018: Bước đi quan trọng cho Doanh nghiệp
Chứng nhận ISO 45001 là gì?
Chứng nhận ISO 45001 là quá trình đánh giá độc lập bởi một tổ chức chứng nhận bên thứ ba. Quá trình này xác nhận rằng một tổ chức đã thiết lập và duy trì hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp tuân thủ các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 45001:2018.
Tại sao cần chứng nhận?
Mặc dù việc triển khai ISO 45001 mang lại lợi ích nội tại, việc đạt được chứng nhận cung cấp:
- Xác thực và uy tín: Bằng chứng khách quan về cam kết của tổ chức đối với OH&S
- Niềm tin của các bên liên quan: Tăng cường sự tin cậy từ khách hàng, đối tác, nhà đầu tư, và cộng đồng
- Lợi thế cạnh tranh: Đặc biệt khi tham gia vào các chuỗi cung ứng yêu cầu chứng nhận ISO
- Minh chứng tuân thủ pháp luật: Góp phần chứng minh sự tuân thủ các quy định về OH&S
Quy trình chung để đạt chứng nhận ISO 45001:2018
- Tìm hiểu và đánh giá: Đánh giá bối cảnh tổ chức, xác định các yêu cầu và mục tiêu OH&S.
- Thiết lập/Cải thiện hệ thống: Xây dựng hoặc điều chỉnh hệ thống quản lý OH&S theo các yêu cầu của ISO 45001.
- Thực hiện và vận hành: Triển khai các quy trình và chính sách OH&S trong hoạt động hàng ngày.
- Đánh giá nội bộ và xem xét của lãnh đạo: Thực hiện kiểm tra nội bộ và đánh giá hiệu quả của hệ thống.
- Lựa chọn tổ chức chứng nhận: Liên hệ với một tổ chức chứng nhận độc lập và được công nhận.
- Đánh giá chứng nhận: Tổ chức chứng nhận sẽ tiến hành đánh giá qua hai giai đoạn (giai đoạn 1: xem xét tài liệu; giai đoạn 2: đánh giá tại chỗ).
- Cấp chứng nhận: Nếu hệ thống tuân thủ, chứng nhận sẽ được cấp.
- Duy trì và tái chứng nhận: Tổ chức cần duy trì hệ thống và trải qua các cuộc đánh giá giám sát định kỳ, sau đó là tái chứng nhận.
Các lưu ý khi lựa chọn đơn vị tư vấn/chứng nhận ISO 45001:2018
Khi tìm kiếm đối tác, cần xem xét:
- Kinh nghiệm và chuyên môn trong ngành nghề cụ thể của bạn
- Uy tín và các chứng nhận công nhận của tổ chức tư vấn/chứng nhận
- Đội ngũ chuyên gia có năng lực và hiểu biết sâu sắc về tiêu chuẩn ISO 45001
Câu hỏi thường gặp về ISO 45001:2018 (FAQ)
Ai cần ISO 45001?
ISO 45001 áp dụng cho mọi tổ chức mong muốn triển khai hệ thống quản lý OH&S, không phân biệt quy mô, ngành nghề hay vị trí địa lý. Tiêu chuẩn này đặc biệt có giá trị cho các ngành công nghiệp có rủi ro cao như xây dựng, sản xuất, dầu khí, khai thác mỏ, và nông nghiệp.
ISO 45001 và OHSAS 18001 khác nhau thế nào?
ISO 45001 có sự tập trung mạnh mẽ hơn vào vai trò lãnh đạo cấp cao, sự tham gia của người lao động và bối cảnh của tổ chức. Tiêu chuẩn này cũng được xây dựng với cấu trúc cấp cao (High-Level Structure – HLS), giúp dễ dàng tích hợp với các tiêu chuẩn ISO khác như ISO 9001 và ISO 14001.
Doanh nghiệp có bắt buộc phải chứng nhận ISO 45001 không?
Việc áp dụng ISO 45001 là tự nguyện. Tuy nhiên, việc có chứng nhận bởi bên thứ ba là bằng chứng khách quan cho thấy doanh nghiệp đã triển khai hệ thống hiệu quả, mang lại lợi thế cạnh tranh và sự tin tưởng từ khách hàng, đối tác.
Mức phí để được cấp chứng chỉ ISO 45001 là bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc vào nhiều yếu tố: quy mô doanh nghiệp, số lượng nhân viên, lĩnh vực hoạt động và tổ chức chứng nhận. Để nhận được báo giá chính xác, tổ chức cần cung cấp thông tin chi tiết để đơn vị tư vấn/chứng nhận đánh giá.
Thời gian ước tính để đạt chứng nhận ISO 45001 là bao nhiêu?
Thời gian để một tổ chức đạt được chứng nhận ISO 45001 dao động tùy thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô và mức độ phức tạp của tổ chức, mức độ rủi ro OH&S, sự sẵn có của hệ thống quản lý hiện tại, và nguồn lực dành cho việc triển khai. Quy trình này có thể kéo dài từ vài tháng đến hơn một năm.
Tóm lại, việc áp dụng ISO 45001:2018 không chỉ là tuân thủ quy định mà còn là một khoản đầu tư chiến lược cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Bằng cách xây dựng một môi trường làm việc an toàn, lành mạnh, bạn không chỉ bảo vệ tài sản quý giá nhất là con người mà còn nâng cao hiệu suất, uy tín và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.












