Hệ thống MES ngành F&B: Thay thế Excel, chuẩn hóa quy trình

Ngành Thực phẩm & Đồ uống hiện đang chịu áp lực kép về tiêu chuẩn an toàn vệ sinh và tốc độ cung ứng ra thị trường. Khi các công cụ như Excel hay giấy tờ bộc lộ rõ điểm nghẽn về sai lệch định lượng và truy xuất nguồn gốc, việc triển khai hệ thống MES ngành F&B trở thành yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình sản xuất thay vì chỉ là một lựa chọn công nghệ.

Tổng quan về hệ thống MES ngành F&B

Hệ thống điều hành sản xuất (MES – Manufacturing Execution System) là lớp phần mềm trung gian kết nối giữa hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) và các thiết bị tại sàn nhà máy (Shopfloor).

Đối với ngành F&B, MES không chỉ đơn thuần là theo dõi tiến độ. Hệ thống MES ngành thực phẩm đồ uống được thiết kế chuyên biệt để kiểm soát các yếu tố tới hạn như: quản lý công thức, theo dõi hạn sử dụng, kiểm soát lô và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, ISO 22000 hay FDA.

Hệ thống hoạt động dựa trên cơ chế thu thập dữ liệu thời gian thực từ các cảm biến IoT và thiết bị PLC/SCADA, thay thế hoàn toàn việc ghi chép thủ công, đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu từ khâu nhập liệu đến đóng gói thành phẩm.

Tại sao doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam cần triển khai hệ thống MES?

Khác với gia công cơ khí hay lắp ráp điện tử, ngành thực phẩm có những đặc thù sinh học và hóa học đòi hỏi sự kiểm soát khắt khe hơn rất nhiều. Các nhà máy F&B thường xuyên đối mặt với:

• Áp lực truy xuất nguồn gốc: Khi xảy ra sự cố về chất lượng, doanh nghiệp mất hàng ngày, thậm chí hàng tuần để lục lại hồ sơ giấy nhằm xác định lô nguyên liệu lỗi. Sự chậm trễ này ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu.
• Quản lý công thức: Sự phụ thuộc vào thao tác thủ công của công nhân dẫn đến sai lệch định lượng nguyên liệu, khiến chất lượng thành phẩm không đồng đều giữa các mẻ.
• Tồn kho và hạn sử dụng: Nguyên liệu thực phẩm có hạn sử dụng ngắn. Nếu không kiểm soát chặt chẽ theo nguyên tắc FEFO (Hết hạn trước – Xuất trước), doanh nghiệp sẽ chịu chi phí hủy hàng lớn.
• Dữ liệu rời rạc: Bộ phận kho, sản xuất và QC làm việc trên các nền tảng dữ liệu không đồng bộ, dẫn đến việc lập kế hoạch sản xuất sai lệch so với năng lực thực tế.

Chức năng cốt lõi của hệ thống MES cho ngành F&B

Để giải quyết các bài toán đặc thù nêu trên, một hệ thống MES ngành F&B tiêu chuẩn cần sở hữu các module chức năng chuyên sâu sau:

Quản lý công thức và quy trình mẻ

Hệ thống số hóa toàn bộ công thức phối trộn (BOM). Tại mỗi công đoạn cân, trộn hay gia nhiệt, màn hình HMI sẽ hướng dẫn công nhân thực hiện đúng định lượng. Nếu sai số vượt mức cho phép, hệ thống tự động khóa quy trình (Interlock), ngăn chặn việc chuyển sang bước tiếp theo.

>>>CÓ THỂ BẠN MUỐN BIẾT: Bill of Materials (BOM) là gì? Chi tiết cách tạo định mức nguyên vật liệu

Truy xuất nguồn gốc 2 chiều

MES ghi nhận định danh (ID) của từng lô nguyên liệu qua mã vạch hoặc RFID. Dữ liệu được liên kết chuỗi: Nhà cung cấp -> Lô nguyên liệu -> Lô sản xuất -> Thành phẩm -> Nhà phân phối.

Điều này cho phép truy xuất ngược (từ sản phẩm lỗi về nguyên liệu) và truy xuất xuôi (từ nguyên liệu lỗi ra các lô thành phẩm) chỉ trong vài phút.

Kiểm soát chất lượng và vệ sinh

Hệ thống tích hợp dữ liệu từ các thiết bị kiểm tra (cân, máy đo pH, nhiệt độ). Đồng thời, MES giám sát quy trình vệ sinh tại chỗ (CIP – Cleaning In Place), đảm bảo các tank bồn, đường ống được làm sạch đúng quy chuẩn trước khi bắt đầu mẻ mới, loại bỏ nguy cơ nhiễm chéo.

SEEACT-MES: Giải pháp chuyên sâu cho ngành F&B từ DACO

SEEACT-MES là giải pháp quản trị sản xuất thông minh do DACO phát triển, tích hợp chặt chẽ giữa IT (Công nghệ thông tin) và OT (Công nghệ vận hành) trên nền tảng IIoT. Hệ thống được thiết kế theo kiến trúc module hóa, linh hoạt cho đặc thù của doanh nghiệp F&B Việt Nam.

Các Module chức năng chính:

• SEEACT-WOMS: Lập kế hoạch sản xuất chi tiết, cân đối nguồn lực máy móc và nhân công.
• SEEACT-SPM: Quản lý quy trình pha chế, hiển thị hướng dẫn thao tác (SOP) trên màn hình HMI/Tablet.
• SEEACT-QMS: Kiểm soát chất lượng 3 vòng (IQC – PQC – OQC), kết nối thiết bị đo kiểm tự động.
• SEEACT-WMS: Quản lý kho thông minh sử dụng mã vạch/QR Code, kiểm soát vị trí lô hàng chính xác.
• SEEACT-OEE & MANT: Giám sát hiệu suất thiết bị toàn diện (OEE), lập lịch bảo trì dự phòng để giảm thời gian chết (Downtime).

Để tìm hiểu chi tiết lộ trình ứng dụng SEEACT-MES phù hợp với hiện trạng nhà máy của Quý doanh nghiệp, hoặc trải nghiệm trực quan khả năng vận hành của hệ thống, vui lòng kết nối với đội ngũ kỹ thuật của DACO:

Hotline: 0904 675 995

hoặc