VN
EN
JP
KR
Tại thị trường Việt Nam, chuyển đổi xanh ngành dược phẩm đang diễn ra mạnh mẽ với sự tham gia của các tên tuổi đầu ngành. Thông qua việc tối ưu hóa quy trình sản xuất, ứng dụng năng lượng tái tạo và cắt giảm khí thải carbon, các doanh nghiệp dược phẩm đang từng bước hiện thực hóa cam kết phát triển bền vững, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường.
Bản chất của chuyển đổi xanh ngành dược phẩm dựa trên ESG
Chuyển đổi xanh trong lĩnh vực dược phẩm được đo lường cụ thể qua bộ tiêu chuẩn ESG (Environment – Social – Governance), giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực và kiểm soát rủi ro hệ thống.
- E (Environmental – Môi trường): Tập trung vào việc giảm phát thải carbon dioxide (CO2), tối ưu hóa hiệu suất sử dụng năng lượng, quản lý nguồn nước và xử lý chất thải rắn y tế. Xu hướng hiện nay là áp dụng các mô hình sản xuất tuần hoàn và năng lượng tái tạo.
- S (Social – Xã hội): Đảm bảo quyền tiếp cận thuốc của cộng đồng, phát triển các sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên ít tác dụng phụ, và xây dựng chuỗi cung ứng đạo đức. Điển hình là việc tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng tại các vùng trồng dược liệu.
- G (Governance – Quản trị): Minh bạch hóa thông tin, tuân thủ các quy định về sở hữu trí tuệ, chống hối lộ và nâng cao đạo đức kinh doanh trong đấu thầu y tế.
>>>TÌM HIỂU THÊM: ESG là gì? Bộ tiêu chuẩn cho doanh nghiệp hiện đại
Áp lực từ xu hướng tiêu dùng và rào cản thương mại quốc tế
Nhu cầu về tiêu dùng xanh đang định hình lại thị trường dược phẩm toàn cầu. Theo báo cáo của VIRAC, tổng chi tiêu cho y tế tại Việt Nam đã vượt ngưỡng 20 tỷ USD vào năm 2021, trong đó người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc thực vật và thân thiện với môi trường.
Tại khu vực Bắc Âu, các cuộc đấu thầu thuốc đã tích hợp tiêu chí sản xuất và vận chuyển xanh. Cách tiếp cận này giúp giảm hơn 21% lượng CO2 phát thải trong chuỗi cung ứng dược phẩm. Các quỹ tín thác mua sắm bệnh viện tại Na Uy hiện yêu cầu chứng nhận môi trường như một tiêu chuẩn tiên quyết. Điều này cho thấy, nếu không thực hiện chuyển đổi xanh ngành dược phẩm, doanh nghiệp Việt Nam sẽ sớm mất đi lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu hoặc tham gia đấu thầu tại các nhóm thuốc tiêu chuẩn cao (nhóm 1, nhóm 2).
Bức tranh toàn cầu: Các hãng dược lớn đang chuyển dịch thế nào?
Để đáp ứng nhu cầu chuyển đổi xanh ngành dược phẩm, các tập đoàn đa quốc gia đang tập trung vào ba trụ cột chính: Năng lượng, Tài chính và Logistics.
- Cam kết Net Zero trong sản xuất: Các tên tuổi như AstraZeneca và Fisher & Paykel Healthcare đã phân bổ nguồn lực lớn để đạt mục tiêu phát thải carbon âm. AbbVie đặt lộ trình sử dụng 100% năng lượng tái tạo vào năm 2035.
- Chiến lược Tài chính xanh (Green Bond): Amgen đã phát hành trái phiếu xanh trị giá 750 triệu USD vào năm 2022 để tài trợ cho các dự án năng lượng sạch và giao thông xanh. Tương tự, Pfizer, Merck và Teva đều thiết lập các quỹ xanh để đảm bảo tuân thủ ESG.
- Logistics không phát thải: Na Uy đang hướng tới mục tiêu vận chuyển dược phẩm hoàn toàn không phát thải carbon (Net-zero carbon transport) trong tương lai gần, buộc các nhà cung ứng phải điện hóa đội xe vận tải.
>>>CÓ THỂ BẠN MUỐN BIẾT: Chuyển đổi xanh là gì? Tìm hiểu và ứng dụng hiệu quả
Thực trạng Chuyển đổi xanh ngành dược phẩm tại Việt Nam
Tại Việt Nam, các doanh nghiệp đầu ngành đã bắt đầu hiện thực hóa chiến lược phát triển bền vững thông qua việc nâng cấp tiêu chuẩn nhà máy và vùng nguyên liệu.
Imexpharm: Tối ưu hóa năng lượng tại nhà máy chuẩn EU-GMP
Imexpharm hiện sở hữu 3 cụm nhà máy với 11 dây chuyền đạt chuẩn EU-GMP. Tiêu chuẩn này không chỉ yêu cầu khắt khe về chất lượng sản phẩm mà còn về quản lý tài nguyên.
- Hiệu quả năng lượng: Năm 2022, tổng lượng phát thải CO2 từ hoạt động sản xuất giảm 5% so với cùng kỳ (tương đương mức phát thải 8.896 tấn).
- Công nghệ xử lý: Đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn Châu Âu ngay từ khâu thiết kế ban đầu.
- Lộ trình 2025: Triển khai hệ thống điện mặt trời áp mái tại các cụm nhà máy để gia tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo.
Traphaco: Chuỗi giá trị xanh từ dự án GreenPlan
Traphaco tiếp cận chuyển đổi xanh từ khâu thượng nguồn với dự án GreenPlan, liên kết 4 nhà: Doanh nghiệp – Nhà nước – Nhà khoa học – Nông dân.
- Nguyên liệu: Sở hữu 10 vùng trồng dược liệu đạt chuẩn quốc tế GACP-WHO, đảm bảo tự chủ nguyên liệu sạch.
- Tác động xã hội (Social): Mô hình này giúp tăng thu nhập cho hộ nông dân (đạt 80-160 triệu đồng/năm) tại các tỉnh Lào Cai, Nam Định, Hòa Bình, giải quyết bài toán sinh kế bền vững cho cộng đồng yếu thế.
OPC: R&D gắn liền với dược liệu sạch
Công ty Cổ phần Dược phẩm OPC tập trung vào hoạt động R&D xanh và quy trình chiết xuất hiện đại. Doanh nghiệp này chủ động xây dựng vùng trồng đạt chuẩn GACP-WHO, áp dụng công nghệ tiên tiến để sản xuất các dòng sản phẩm chủ lực (Dầu khuynh diệp, Cao Sao Vàng…), giảm thiểu phế phẩm và tối ưu hóa hiệu suất trích ly.
Thách thức và giải pháp cho doanh nghiệp
Dù xu hướng là rõ ràng, nhưng việc triển khai chuyển đổi xanh ngành dược phẩm tại các doanh nghiệp SME Việt Nam gặp nhiều rào cản về chi phí đầu tư cho công nghệ mới và thiếu hụt thông tin về lộ trình cụ thể.
Các rào cản chính
- Chi phí vốn cao: Việc nâng cấp dây chuyền để đạt các tiêu chuẩn môi trường hoặc GMP mới đòi hỏi vốn đầu tư lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm trong ngắn hạn.
- Nhận thức về ROI: Nhiều doanh nghiệp chưa định lượng được lợi ích kinh tế dài hạn (ROI) từ việc tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu rủi ro pháp lý.
Lộ trình đề xuất
Để bắt nhịp với xu hướng mà không gây sốc về tài chính, doanh nghiệp có thể thực hiện theo lộ trình sau:
- Giai đoạn 1 – Kiểm kê và Tối ưu: Thực hiện kiểm kê khí nhà kính, tối ưu hóa hệ thống chiếu sáng (LED), lắp biến tần cho động cơ để giảm tiêu hao điện năng tức thời.
- Giai đoạn 2 – Chuẩn hóa nguồn vào: Xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng hữu cơ/GACP hoặc lựa chọn nhà cung cấp nguyên liệu có chứng nhận bền vững.
- Giai đoạn 3 – Đầu tư công nghệ sâu: Từng bước đầu tư năng lượng mặt trời, hệ thống tuần hoàn nước thải và công nghệ sản xuất tự động hóa cao.
Kết luận
Tóm lại, chuyển đổi xanh ngành dược phẩm là lộ trình tất yếu để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu. Đầu tư vào sản xuất xanh ngay từ hôm nay chính là chiến lược then chốt giúp ngành dược Việt Nam phát triển bền vững và vươn xa hơn trong tương lai.
>>>CÙNG CHUYÊN MỤC:
